Boodschap van de Patriarch (01 sept 2019)

Prot. Nr. 582

† B A R T H O L O M E O S
DOOR DE GENADE GODS AARTSBISSCHOP VAN CONSTANTINOPEL
NIEUW ROME EN OECUMENISCH PATRIARCH
AAN DE GEHELE KERK: GENADE, VREDE EN BARMHARTIGHEID
VAN DE MAKER VAN DE HELE SCHEPPING,
ONZE HEER EN GOD EN HEILAND JEZUS CHRISTUS

Beminde broeder-Hiërarchen en geliefde kinderen in de Heer,

Door het welbehagen en de genade van de vrijgevige God zijn er 30 jaar verlopen sinds de toewijding van de dag van de Indictie en de eerste dag van het kerkelijk jaar door Heilige en Grote Kerk van Christus tot “Dag van de bescherming van het milieu”. Dat initiatief bracht overvloedig vrucht voort. We hebben ons niet enkel tot de orthodoxe gelovigen gericht, noch enkel tot de christenen of de vertegenwoordigers van andere religies, maar ook tot vooraanstaande politici, milieu- en andere specialisten, tot de intellectuelen en iedere mens van goede wil, om hun bijdrage te vragen.

De milieu-acties van het Oecumenisch Patriarchaat sporen de theologie aan om nadruk te leggen op de waarheid van het christelijke mensbeeld en wereldbeeld, de eucharistische beschouwing en het gebruik van de schepping, en de geest van het orthodoxe ascetisme als grondslag voor het begrijpen van de oorzaken van, en confrontatie met het ecologische probleem. De bibliografie betreffende het theologisch-ecologische of ecologisch-theologische is uitgebreid en is samengesteld uit het geheel van de opmerkelijke orthodoxe getuigenis over de grootste uitdagingen waar de hedendaagse mensheid het hoofd aan moeten bieden, evenals het leven op aarde. Het bestuderen van het ecologische probleem en de kosmologische dimensies en verval van de zonde, die vervreemdende innerlijke “omkering van waarden” bij de mens, brengt de relevantie van sociale en milieuproblemen aan het licht, en de noodzaak van een gemeenschappelijke aanpak. Zich inzetten voor de bescherming van de integriteit van de schepping en voor sociale rechtvaardigheid, zijn acties die samenhangen en onscheidbaar zijn.

Het belang dat het Oecumenisch Patriarchaat aan de bescherming van het milieu hecht, is niet opgekomen als reactie op de hedendaagse ecologische crisis. Ze komt er niet uit voort. Het was enkel het voorwendsel en de gelegenheid voor de Kerk om haar ecofiele beginselen uit te drukken, te ontwikkelen, te verkondigen en uit de diepen. De bestendige bezorgdheid van de Kerk voor het leefmilieu is gegrondvest in haar ekklesiologische eigenheid zélf, en haar theologie. De eerbied voor en bescherming van de schepping maken integraal deel uit van ons geloof, en vormen de grondslag van ons leven in de Kerk en als Kerk. Het eigenste leven van de Kerk staat gelijk aan een “beleefde ecologie”, van daadwerkelijke eerbied en zorg voor de schepping, bron van haar ecologische acties. In de grond is het belang dat de Kerk hecht aan de bescherming van de schepping, een uitloper van de Goddelijke Eucharistie, in alle dimensies van de relaties die haar met de wereld binden. Het liturgische leven van de Kerk, haar ascetische moraal, haar herderlijke diakonie, de beleving van het Kruis en de Opstanding door haar gelovigen, het onverzadigbare verlangen naar de eeuwigheid, kortom dat alles vormt een gemeenschap van personen voor wie de natuurlijke werkelijkheid geen materieel voorwerp is dat slechts de verzadiging van de noden van het individu en de mensheid dient. Ze is een handeling, een daad, een gewrocht van de persoonlijke God, die ons uitnodigt om haar te eerbiedigen en te beschermen, door “medewerkers” te worden, door “beheerders”, “behoeders” en “priesters” van de schepping te zijn, er een eucharistische relatie mee uit te bouwen.

In het leven van de Kerk is de zorg voor het leefmilieu geen bijkomende activiteit, maar een wezenlijke uiting van zichzelf. Onthecht van elk werelds karakter, is ze louter kerkelijk, is het een “liturgische dienst”. Alle initiatieven en daden van de Kerk zijn “toegepaste ecologie”. In die zin bestaat theologische ecologie niet alleen uit de ontwikkeling van een ecologische gevoeligheid, noch uit het oplossen van de milieuproblemen op grond van de beginselen van het christelijk mensbeeld en wereldbeeld. Ze strekt zich ook uit tot een vernieuwing van Christus in de schepping in haar geheel, zoals die verwezenlijkt en beleefd wordt in de Goddelijke Eucharistie, als een beeld en voorsmaak van de eschatologische verwerkelijking van het Goddelijk Heilsplan in de doxologische volheid en het licht van het Rijk Gods.

Geëerde broeders en welgeliefde kinderen in de Heer,

De ecologische crisis onthult dat onze wereld een eenheid vormt, dat onze problemen wereldomvattend zijn en gemeenschappelijk. Om de gevaren het hoofd te bieden, zijn een veelzijdige mobilisering, toenadering, samen op pad gaan en samenwerking vereist. Het is ondenkbaar dat de mensheid de ernst van het probleem kent en zich op dezelfde wijze blijft gedragen alsof ze het niet heeft geweten. Gedurende de voorbije decennia heeft het heersende economisch ontwikkelingsmodel in het kader van de globalisering, met vooral het fetisjisme van de economische indicatoren en winstmaximalisatie, bovendien de ecologische en sociale problemen verergerd, blijft de visie wijd en zijd overheersen dat “er geen alternatieve optie is” en dat het zich niet aansluiten bij het primaat van de economie, tot ongebreidelde sociale en economische neergang zou leiden. Zodoende worden de alternatieve vormen en de kracht van sociale solidariteit en rechtvaardigheid ontkend en belasterd.

Wij zijn het verschuldigd om ons in te zetten om de ecologische en sociale gevolgen van ons geloof nog meer in daden om te zetten. Het is van groot belang dat onze aartsbisdommen en metropolieën, verschillende parochies en kloosters, ecologische initiatieven en praktijken hebben ingevoerd ter bescherming van het leefmilieu, en programma’s voor milieu-opvoeding hebben opgezet. We moeten de nadruk leggen op de opvoeding in Christus van de jeugd, om er een plaats van cultuur, ecologisch-morele ontwikkeling en solidariteit van te maken. De kindertijd en puberteit zijn bijzonder geschikte perioden in het menselijk leven voor het scheppen van ecologische en sociale gevoeligheid. Bewust van de ecologische opvoeding, heeft het Oecumenisch Patriarchaat, in navolging van de ter zake georganiseerde reeks seminaries, de op haar zetel georganiseerde Derde Internationale Halki Conferentie over Theologie en Ecologie (13 mei – 4 juni 2019) gewijd aan het onderwerp van de integratie van de lessen en programma’s over ecologie en ecologische opvoeding in de programma’s van de Theologische Faculteiten. De oplossing van de grote problemen van de mensheid blijkt onmogelijk zonder een geestelijke oriëntering.

Tot slot van deze rede, wensen wij U allen een goed en gezegend kerkelijk jaar, rijk aan God welgevallige werken, en roepen alle in de bewoonde wereld lichtende kinderen van de Moederkerk op om te bidden voor de integriteit van de schepping, om alle dimensies van uw leven ecofiel en met broederliefde te beleven, om te strijden voor de bescherming van het leefmilieu en de bevordering van de vrede en gerechtigheid, en om eens te meer de waarheid te verkondigen dat er geen waarachtige vooruitgang is wanneer de “zeer goede” schepping en de naar het beeld en de gelijkenis van God geschapen mens worden aangetast, en smeken wij door de bemiddeling van de Alheilige, Alzalige Moeder Gods de levenbrengende genade en oneindige ontferming van de Maker en van de hele schepping over u af.

1 september 2019,
Bartholomeos van Constantinopel,
vurig voorbidder bij God voor U allen

Wijziging beginuur zondagsliturgieën

Geliefden in Christus,
Vanaf juli 2019 beginnen alle Goddelijke Liturgieën in onze parochie een half uur vroeger, dus om 10u00, en eindigen dus ook om 11u30! Dit hoofdzakelijk om de warmste momenten in onze kapel – die gebouwd is als een winterkapel – voor te zijn.

extra info: De Kerk gaat dan ook vroeger open, vanaf 8u30, en de Psalmgezangen van de Mettendienst beginnen om 09u00.

Lang leve het hartelijke Limburg

“De Orthodoxe parochie van Hasselt steunt het onderstaande manifest, en zal altijd een vurige ijveraar zijn voor de Limburgse Hartelijkheid.”

“Limburg is een prachtige provincie met als hoofdkenmerk een onstuitbare gulle en grenzeloze hartelijkheid. Hartelijkheid is het brood en de wijn van iedere samenleving. Zij heeft een universeel karakter, doorbreekt vooroordelen, wetten en bevelen en is niet gebonden aan de bedrijfscultuur van de moderne samenleving. Zonder hartelijkheid verliest het leven zijn speelse vrolijkheid en verschraalt het. Tegenover de banaliteit van het kwaad staat de banaliteit van het goede. Wij vieren alle mensen in Limburg die, van welke kleur of levensbeschouwing dan ook, hun hart laten spreken en zich inzetten voor een hartelijker, menselijker en rechtvaardiger wereld. Hartelijkheid is een reusachtige bloemenwei en kent vele kleuren en uitdrukkingen. Zij leeft overal. We brengen hulde aan de ontelbare Limburgers, jong en oud, die hun deuren openen en hun vlaai delen met kwetsbare anderen. Ze houden Limburg leefbaar. Zonder hen kunnen we niet.”

Zomersluiting Parochie

Geliefde broeders en zusters in Christus,

Na een vruchtbaar en bewogen jaar zal de parochie voor 3 weken gesloten zijn, namelijk van 18 juli tot 10 augustus. Er zullen dus uiteraard drie zondagen geen zondagsliturgieën plaatsvinden.

U kunt -in mijn afwezigheid- voor dringende gevallen telefonisch contact opnemen met vader Emmanouïl Kazilas, de rector van de parochie in Genk.

 

Jullie allen een gezegende zomervakantie toewensend,

in Christus,
+v.Antonios

CATECHETISCHE ENCYCLIEK OECUMENISCH PATRIARCH

Protocol Nr. 169
CATECHETISCHE ENCYCLIEK
BIJ HET BEGIN  VAN DE HEILIGE EN GROTE VASTEN
† BARTHOLOMEOS
DOOR DE GENADE GODS
AARTSBISSCHOP VAN CONSTANTINOPEL-NIEUW ROME
EN OECUMENISCH PATRIARCH
MOGEN DE GENADE EN VREDE
VAN ONZE HEER EN GOD EN VERLOSSER JEZUS CHRISTUS,
EVENALS ONS GEBED, ONZE ZEGEN EN ABSOLUTIE
MET DE GEHELE KERK ZIJN

* * *

 

Wij richten een lofzang op tot God in de Drie-Eenheid, Die ons heeft toegestaan om eens te meer de Heilige en Grote Vasten te bereiken, om de goede strijd van de ascese aan te gaan, en ons te keren naar het enige “wat nodig is” (vgl. Lk. 10:42).

In een wereld die vijandig staat tegenover ascese, oog in oog met de hedendaagse ontheiliging van het leven, en met de overheersing van individualistische en eudemonische modellen, volhardt de Kerk in de periode van veertig dagen, die zijn toegewijd aan geestelijke strijd en aan “hoogheilige matigheid”, opdat haar kinderen zich voorbereiden op de Heilige Week, op het Lijden en Kruis van Christus, om in staat te zijn om Zijn roemrijke verrijzenis te beschouwen, en eraan deel te nemen.

Tijdens de Grote Vasten worden we geroepen om het scheppende en verlossende heilsplan van de Drie-Ene God dieper te beleven; om duidelijker deel te nemen aan de eschatologische verwijzing, richting en stuwkracht van het kerkelijk en geestelijk leven. We worden ons bewust van de tragische impasse die de zelfreddende arrogantie van de farizeeër vormt, de hardheid van hart van de oudste zoon in de parabel van de verloren zoon, de harde onverschilligheid voor de honger, dorst, naaktheid, ziekte, en verlatenheid van onze gelijke, volgens het evangelieverhaal van het laatste oordeel. Wij sporen iedereen aan om de inkeer en nederigheid van de belastingontvanger na te volgen, de terugkeer van de verloren zoon naar het huis van zijn Vader, en het vertrouwen op diens genade; om de barmhartigen na te volgen ten opzichte van de behoeftigen, het gebedsleven van de H. Gregorios Palamás, de ascese van de H. Johannes van de Sinai en van de H. Maria van Egypte, opdat we ons, versterkt door de verering van de heilige ikonen en van het eerbiedwaardige Kruis, zouden verbinden met de persoonlijke ontmoeting met Christus, Die verrezen is uit het graf en het leven schenkt.

Het gemeenschappelijke en sociale kenmerk van het geestelijk leven wordt vooral onthuld in deze gezegende periode. Wij zijn niet alleen, wij staan niet alleen voor God. Wij zijn geen som van individuen, maar een communie van mensen voor wie “zijn”, “samenzijn” betekent. Ascese is geen individuele vervulling, maar een kerkelijke daad. Voor de gelovige is het deelnemen aan het mysterie en de sacramenten van de Kerk, vechten tegen egoïsme, aan liefdadigheid doen, de schepping op eucharistische wijze benutten, bijdragen aan de transfiguratie van de wereld. Het is een vrijheid, een deugd, iets goed, gehoorzaamheid aan de regel van de Kerk die we allemaal delen. We vasten niet volgens ons persoonlijk verlangen, maar volgens wat de Kerk voorschrijft. Onze ascetische inspanning kadert binnen onze relaties met andere leden van het kerklichaam, als deelname aan de feiten en daden die de Kerk maken tot gemeenschap van leven, door “de waarheid in liefde te belijden” (vgl. Ef. 4:15). De orthodoxe spiritualiteit is onlosmakelijk verbonden met deelname aan het leven van de Kerk, met als hoogtepunt de goddelijke Eucharistie; een geloof dat de Kerk voedt, en haar volle waarde krijgt in de Kerk.

De arena van de Grote Vasten is geen periode voor fysieke wapenfeiten met godsdienstige oorsprong, en evenmin voor oppervlakkig sentiment. Vanuit orthodox standpunt betekent spiritualiteit niet om zich naar de geest en de ziel te keren, gevoed door een dualistische minachting voor stof en lichaam. Spiritualiteit betekent dat ons hele bestaan, onze geest, ons verstand en onze wil, onze ziel en ons lichaam, heel ons leven, doordrenkt worden met de Heilige Geest, die een geest van communie is. Bijgevolg betekent spiritualiteit ons leven te verkerkelijken, een leven leiden dat bezield en geleid wordt door de Trooster. Die draagt echt de geest, wat langs onze kant veronderstelt dat we vrijelijk samenwerken, deelnemen aan het sacramentele leven van de Kerk, en een leven in God leiden.

Eerbiedwaardige broeders en geliefde kinderen in de Heer,

Er bestaat geen waarachtige spiritualiteit die tegelijk vruchteloos is. Wie echt van God houdt, houdt ook van zijn naaste, ook van wie zich afzijdig houdt: hij houdt van de gehele schepping. Die liefde, die tot offers bereid is, die “nimmer vergaat” (vgl. 1 Kor. 13:8), is de eucharistische handeling, voltooiing van het aardse leven, voorsmaak en waarheid van de eindtijd. Ons orthodoxe geloof is de bron van een onuitputtelijke dynamiek, van bekwaamheid tot geestelijke strijd, van handelen als vriend van God en de mens, van overvloedig voortbrengen van het goede in de wereld. In de Kerk vormen geloof en liefde een één en ondeelbare levenservaring. Louter ascese, vasten en liefdadigheid in de heilige en geestelijke communie van de Kerk, voorkomt dat we vervallen in religionisme, met andere woorden het vervormen van het in de Kerk ingebedde geloof tot heilloze in zichzelf gekeerdheid en individuele opvoering.

De Geest van God ademt onophoudelijk in de Kerk, God is altijd “met ons”. Tijdens de heilige dagen van de Grote Vasten worden we geroepen om de geestelijke strijd tegen het egoïsme op te drijven “door te volharden in het gebed” (Rom 12:12), “in nederigheid te leven en barmhartigheid te betonen” (Abba Poimen), om op filokalische en medelijdende manier te leven, elkaar te vergeven, elkaar lief te hebben, God te eren, Die alle goeds verdeelt, en Hem te bedanken voor Zijn rijke gaven. “In de tijd van het welbehagen heb Ik u verhoord, en op de dag van het heil heb Ik u geholpen” (2 Kor. 6:2).

Hierbij geven wij, met de aanroeping van de hulp van boven om de heilige en grote vasten aan te vatten met een vurig en vreugdevol verlangen, en met de wens om “de wedloop van het vasten gemakkelijk te lopen”, onze patriarchale zegen aan de eerbiedwaardige broeders in Christus en aan de geliefde kinderen van de Heilige en Grote Kerk van Christus overal ter wereld.
Heilige en Grote Vasten 2018
† Bartholomeos van Constantinopel
vurig voorspreker voor u allen bij God.